این پژوهش با هدف بررسی پیش بینی وضعیت صید تاس ماهی ایرانی (Acipenser persicus) در سواحل استان گلستان دریای خزر با استفاده از مدل پویایی انجام شد. نتایج حاصله بیانگر آن بود که مطابق مقدار اولیه جمعیت در سال 1387 برابر با 2500 قطعه ماهی، در صورت برداشت با نرخ حال حاضر، ذخایر این ماهی ارزشمند خاویاری تا 50 سال آینده از بین رفته؛ درحالیکه با در نظر گرفتن نرخ برداشت 2/0 در سال (تقریبا معادل نیمی از صید حال حاضر)، مقدار برداشت ذخایر ماهی قره برون سیر افزایشی خواهد داشت به نحوی که این ذخایر کاملاً توانایی بازسازی خودش را باز خواهد یافت.

به منظور بررسی رابطه بین هورمونهای استروئیدی جنسی و کیفیت تکثیر مصنوعی تاس ماهی ایران Acipenser persicus)) از 41 عدد ماهی مولد ماده رسیده که تخمک های آنها دارای موقعیت مناسب ژرمینال وزیکول (GV) بودند، خونگیری (قبل از تزریق سوسپانسیون غده هیپوفیز) و مقادیر هورمونهای تستوسترون (T)، 17 بتا – استرادیول (E2) و پروژسترون (P) در سرم تعیین و رابطه آنها با کیفیت تکثیر یعنی درصد لقاح، درصد بازماندگی مرحله انکوباسیون تخم و دوره پرورش اولیه و ثانویه لارو مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصله نشان داد ماهیانی که دارای تخمکهایی با درصد لقاح بیشتری بودند، حاوی مقادیر بیشتری از هورمونهای T و E2 در سرم خود بودند. (به ترتیب 4.26 و 1.44 نانوگرم در میلی لیتر) در حالی که در ماهیان با درصد لقاح کمتر به ترتیب 1.7 و 0.93 نانوگرم در میلی لیتر بوده است (p<0.01) ولی ارتباط معنی داری بین درصد لقاح و مقدار هورمون P مشاهده نشد (p>0.05). علاوه بر آن در تخمک های ماهیان با درصد لقاح بالاتر (89.25) و هورمون های بیشتر (T و E2) پدیده ناپدید شدن هسته تخمک (GVBD) به صورت کامل اتفاق افتاد (%100) در حالی که در سایر ماهیان به طور متوسط 74 درصد بوده است (p<0.001). در ماهیان با درصد لقاح بالاتر بازماندگی مرحله بازماندگی دوره پرورش اولیه لارو 89.25 درصد بود و در ماهیان با درصد لقاح پایین تر به ترتیب 13.9 و 79.78 درصد بوده که اختلاف آنها معنی دار است (به ترتیب p<0.001 و p<0.05) ولی اختلافی در دوره پرورش ثانویه بین آنها مشاهده نگردید (p<0.05).

با توجه به کاربرد وسیع حشره کش دیازینون امولسیون 60 درصد (به میزان 2 تا 3 لیتر در هرهکتار) در باغ های استان گیلان و همچنین به دلیل ارزش فراوان ذخایر ماهیان خاویاری در ایران و سایر نقاط دنیا، اثرات اکوتوکسیکولوژی این سم بر روی بچه ماهیان خاویاری 1 تا 3 گرمی قره برون و ازون برون مورد مطالعه قرار گرفت. سمیت حاد حشره کش دیازینون بر مرگ و میر بچه ماهیان قره برون و ازون برون به منظور تعیین غلظت کشنده طی چهار روز 96h) LC50) مورد آزمایش قرار گرفت. آزمایش ها بر اساس روش (1984) TRC و به صورت ساکن (Static) انجام پذیرفت. در طول آزمایش ها، پارامترهای آب از قبیل pH و سختی مورد سنجش قرار گرفت. دمای آب مورد آزمایش 1±20 درجه سانتی گراد و اکسیژن اشباع بالای 5 میلی گرم در لیتر بود. با توجه به نتایج آزمایش ها، میزان 96h LC50 حشره کش دیازینون امولسیون 60 درصد بر روی بچه ماهیان 1 تا 3 گرمی قره برون و ازون برون به ترتیب 4.38 و 2.54 میلی گرم در لیتر محاسبه گردید. بنابراین حداکثر غلظت مجاز (Mac value) سم دیازینون بر روی بچه ماهیان خاویاری قره برون و ازون برون به ترتیب 0.438 و 0.254 میلی گرم در لیتر تعیین و بر اساس جدول استاندارد سطوح سمیت حشره کش های مختلف در ردیف سمی درجه بندی گردید.

0

در این تحقیق به منظور ارزیابی ذخایر تاس ماهی ایرانی یا قره برون (Acipenser persicus) در آبهای ساحلی ایران در دریای خزر نوسانات صید، صید به ازای واحد تلاش و پارامترهای مختلف جمعیتی از قبیل طول، وزن و سن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.اگرچه در حال حاضر ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر فوق العاده کاهش یافته است، ولی ذخایر و صید قره برون تحولات مثبتی در سواحل ایران نشان می دهد. صید در واحد تلاش این ماهی در ده سال گذشته بین 2.249 تا 2.971 کیلوگرم نوسان نشان می دهد. در دهساله گذشته میانگین های طول، وزن و سن تاس ماهی ایرانی کاهش داشت و ساختار سنی آن تغییر یافته است. داده ها نشان می دهد که جمعیت جوان قره برون دریا در حال افزایش است و صید قره برون در سالهای آتی افزایش خواهد یافت.

نانوذرات نقره بیشتر به دلیل ویژگی ضدمیکروبی آنها کاربرد گسترده ای در محصولات مصرفی یافته اند. افزایش روزافزون استفاده از این نانوذرات باعث توجه به اثرهای احتمالی زیست سم شناسی آنها شده است. در این مطالعه، ابتدا اثرهای حاد کلوئید نانوذرات نقره در دوران جنینی دو گونه تاس ماهی ایرانی و ازون برون بررسی شد و سپس اثرهای کوتاه مدت آن در مراحل ابتدایی تکامل (پیش از شروع تغذیه فعال) گونه ازون برون ارزیابی گردید. بر اساس نتایج به دست آمده از آزمون های سمیت حاد، نانوذرات نقره در هر دو گونه مورد بررسی سمیت وابسته به غلظت را در مراحل ابتدایی تکامل به دنبال داشتند. سه غلظت 0.025، 0.50 و 0.1 میلی گرم در لیتر کلوئید نانوذرات نقره به همراه تیمار شاهد برای بررسی اثرهای کوتاه مدت در نظر گرفته شد. میزان تجمع نقره در تیمار 0.1 میلی گرم در لیتر به طور معناداری بیشتر از تیمار شاهد ثبت گردید (p<0.05)، هر چند در میزان بازماندگی تفاوت معناداری بین تیمارها مشاهده نگردید.

فرمالین یکی از مواد ضدعفونی کننده است که به طور گسترده برای کنترل بیماری های قارچی تخم ماهیان به کار می رود. تا به حال غلظت کشنده این ماده برای بچه ماهیان انگشت قد خاویاری تعیین نشده است. در این مطالعه از روش استاندارد OECD برای تعیین غلظت کشنده (LC50) فرمالین برای بچه ماهیان انگشت قد تاس ماهی ایرانی (قره برون) و ازون برون استفاده شد. پس از انجام یک سری آزمایش های مقدماتی، 8 غلظت به روش لگاریتمی برای هر کدام از گونه ها تعیین گردید و به همراه یک گروه شاهد و 3 تکرار برای هر غلظت مورد آزمایش قرار گرفتند. تلفات هر 24 ساعت ثبت و در پایان 96 ساعت با استفاده از آنالیز Probit مقادیر LC10، LC50 و LC90 برای هر گونه محاسبه شد. نتایج نشان داد که مقادیر LC10، LC50 و LC90 فرمالین در 96 ساعت برای ماهیان انگشت قد تاس ماهی ایرانی به ترتیب 81/4، 58/24 و 57/125 میلی گرم در لیتر و برای ماهیان انگشت قد ازون برون به ترتیب 48/11، 32/20 و 99/35 میلی گرم در لیتر می باشد. مقادیر حداکثر غلظت مجاز، حداقل غلظت مؤثر و غلظت غیرمؤثر فرمالین برای گونه تاس ماهی ایرانی 46/2، 81/4 و 46/2 میلی گرم در لیتر و برای ازون برون 03/2، 48/11 و 03/2 میلی گرم در لیتر تعیین شد. فاکتور حساسیت نیز نشان داد که بچه ماهیان انگشت قد ازون برون نسبت به بچه ماهیان انگشت قد تاس ماهی ایرانی در معرض فرمالین 2/1 برابر حساس ترند.